Choć zakres motywatorów pozafinansowych jest szeroki to motywowanie niższego personelu środkami tylko pozafinansowymi jest niezwykle trudne. Moim zdaniem uczciwe okazywanie szacunku i zaufania do personelu jest najbardziej uniwersalnym i skutecznym motywatorem. Ważne dla pracowników jest także stworzenie zgranego zespołu.

1.Łatwiej motywować pozafinansowo pracowników na wyższych stanowiskach

Choć motywacja jako proces połączenia bodźca z potrzebą i celami jest prosta, to samo motywowanie jest skomplikowanym i wielopłaszczyznowym zjawiskiem psychosocjologicznym. Skuteczność motywatorów (czynników motywujących) podlega zmianom zależnie od pozycji zajmowanej przez pracownika na drabinie hierarchii organizacyjnej. Paradoksalnie im wyżej pracownik znajduję się na strukturze tym łatwiej go zmotywować, gdyż sama „wysokość stanowiska” również jest motywatorem samym w sobie.
Z pytania wynika jednak, że chodzi o motywowanie personelu na niższych szczeblach struktury firmy. Uważam, że motywowanie takich pracowników jest szczególnie trudnym wyzwaniem – zwłaszcza jeśli dysponujemy tylko motywatorami pozafinansowymi.
Najpierw wynagrodzenie…
Należy pamiętać, że o skutecznym motywowaniu pozafinansowym możemy mówić tylko wtedy, gdy pracownik ma zabezpieczony byt materialny tzn. gdy otrzymuje wynagrodzenie za pracę, które adekwatne jest do jego kwalifikacji i wykonywanej pracy.

2.Doceń i „zauważ” pracownika

Jeżeli nie mamy wachlarza motywatorów finansowych pozostaje nam jedynie motywowanie pozafinansowe. Na pierwszym miejscu skuteczności wśród takich motywatorów plasuje się bycie docenianym przez szefa. Jest to moim zdaniem czynnik najsilniej motywujący. Formy bycia docenionym mogą wyrażane w różnorakich zachowaniach: od formalnego pochwalenia w obecności innych pracowników po tzw. szybkie dwa słowa „w biegu”. Docenienie wiąże się też z okazywaniem szacunku i zaufania gdyż ma to silne powiązanie z własna samooceną. Brak doceniania i okazywania szacunku jest jednocześnie wymieniany jako najsilniejszy demotywator !
To co jest szczególnie docenieniane przez personel niższego szczebla to również „bycie zauważonym” przez szefa np. zatrzymanie się na korytarzu zmamienie kilku słów, zapytanie o opinię, danie się możliwości wykazania się. Pracownicy na niższych szczeblach powinni czuć, że ich praca ma sens. Jest to szczególnie ważne, gdyż wykonywane przez nich zajęcia często nie są nobilitujące same w sobie.

3.Stwórz zespół!

Kolejnym silnym motywatorem dla większości osób jest poczucie „bycia częścią zespołu”, za tworzenie zespołu odpowiada kierownik. Każde odstępstwo od zasad musi być uzasadnione czasowe i zakomunikowane przez szefa, aby nie dopuszczać do powstawania plotek demotywujących zespół. Jak stworzyć zgrany zespół? Przede wszystkim poprzez  ustalenie reguł współpracy równych dla wszystkich i nikogo nie faworyzujących. Można wprowadzić zwyczaj organizowania np. cotygodniowych spotkań i rozmów, w których uczestniczą wszystkie osoby należące do grupy. Ważnym aspektem jest rozmawianie z zespołem i danie do zrozumienia, że dla szefa liczy się dobra komunikacja wewnątrz grupy.

Nie licz na to, że pracownicy zintegrują się sami
Zdarza się, że kierownik grupy liczy na to, że pracownicy sami stworzą zgrany zespół i że zintegrują się – dlatego sam odsuwa się na bok. Takie postępowanie nie jest prawidłowe, ponieważ najpewniej doprowadzi do tego, że pracownicy przyjdą do firmy, zintegrują się ze sobą, ale jednocześnie „odejdą” (wyalienują) kierownika i pozostanie on niejako „poza” zespołem.

4.Wysłuchaj

Za trzeci w kolejności motywator jest uznawane przez pracowników zrozumienie problemów ich problemów przez kierownika. Wystarczy, że kierownik wysłucha „uczciwie” ze zrozumieniem” punktu widzenia pracownika, a już jest to odbierane jako silny motywator. Nie musi podejmować w związku z tym żadnych konkretnych działań (choc dobrze by  było aby to zrobił) – samo wysłuchanie motywuje.

Sylwester Pietrzyk