„Profesjonalny trener biznesu”

W związku ze znacznym ożywieniem rynku szkoleń w Polsce wzrosło zapotrzebowanie na nowy zawód jakim jest trener biznesu. Jednak nikt tam naprawdę nie potrafi zdefiniować jakie czynniki powodują, że ktoś jest dobrym/skutecznym trenerem.

Na forach internetowych pojawiają się dyskusje jakie cechy/atrybuty powinien posiadać dobry trener. Wymienia się komunikatywność, wiedzę, jasność przekazu, doświadczenie życiowe, empatie wykształcenie psychologiczne bądź socjologiczne. Katalog cech rośnie jednak cały czas mamy poczucie, nie do końca wyjaśnionej sytuacji.

Z pomocą może nam przyjść trójwymiarowy Model Johna Townseda . W swoich badaniach założył, że trener działa w trzech wymiarach:
1) Wiedza i umiejętności w zakresie nauczanego przedmiotu
2) Technika potrzebna do uczenia danego przedmiotu: techniki prezentacyjne, zasady prowadzenia zajęć, wiedza o andragogice, skuteczne budowanie programów szkoleniowych
3) Koncentracja na potrzebach uczestników.
Kombinacja tych trzech obszarów daje nam osiem typów trenerów. Każdy z nich będzie funkcjonował na rynku szkoleń, lecz jego efektywność będzie różna. Poniżej zamieszczam skrócony opis typów:

A) „Skromny Ekspert”

Duże kompetencje, małą umiejętność uczenia i dużą troskę o szkolonych.

Posiada gruntowną wiedzę nie budzącą wątpliwości, co do jego kompetencji. Jednak nie potrafi jej przekazać w skuteczny sposób Ponieważ jest silnie skoncentrowany na grupie troszczy się o jej potrzeby edukacyjne. Wartość ich zajęć traci na atrakcyjności ze względu na brak umiejętności szkoleniowych. Jednakże uczestnicy zwykle doceniają fachowość i wydobywają z gąszczu szkolenia cenne informacje.

B) „Nudny Wykładowca”

Wysoka wiedza, niska troska o grupę, niskie umiejętności trenerskie

Typowy „wykładowca uniwersytecki”, który występuje wtedy, gdy jest potrzebna wysoce specjalistyczna wiedza techniczna. Zwykle nie są pełnoetatowymi trenerami, lecz są zapraszani na specjalne okazje, ponieważ:
- Ekspertami w organizacji
- Są wysoko umiejscowieni w strukturze i lubią szkolić
- Wypełnia się nimi lukę w programie szkoleniowym

Zwykle to nie ich wina, że podlegają po tę kategorię. Są Świadomi, że są expertami i dlatego nie zwracają uwagi na formę tylko na treść.

C) „Ujmujący Bałaganiarz”

Niska wiedza, niskie umiejętności, wysoka troska o grupę

Ujmujący czynnik tej osoby polega na ich podejściu do szkolenia, zagubiony, zdezorganizowany, nie kompetentny, jest przekonany, że wspólnie z uczestnikami, którzy szukają pomocy i przewodnictwa .skutecznie sprosta ich oczekiwaniom.
Jest wiele przerw, ponieważ prowadzący „bardzo” dba o swoich uczestników, oraz znacznie poszerza program o wolne tematy, ponieważ mocno pragnie zaspokoić wszelkie potrzeby szkoleniowe uczestników.

D) „Beztroski ignorant”

Niska kompetencja, umiejętności trenerskie oraz troska o uczestników.

Dostali się w obszar prowadzenia szkoleń prawdopodobnie dużo czytając o wiedzy i umiejętnościach trenerskich bez wdrożenia ich w życie. Nabyli w ten sposób wysokiej samooceny na temat swych kwalifikacji. Ich fałszywy obraz oślepia ich pomimo faktu, że uczestnicy szkoleń dają im silnie negatywne oceny w ankietach kończących szkolenie. „O tak to była bardzo słaba grupa….”, „Happy sheet nic Ci nie powiedzą”, „ankieta zadaje złe pytania”, „Byli za mało bystrzy by pojąć wykładany materiał”, etc…. Są dwa możliwe podejścia do tego typu trenera. Pierwsze ktoś rozpoznawany przez nich za eksperta przekaże im negatywny feedback. Drugie przeniesie się ich do zajęć nie wymagających kontaktu z trenowaniem.

D) „Pewny siebie Szarlatan”

Niska wiedza, wysoka technika/umiejętności, niska troska o grupę.

Główną motywacją tego trenera jest chęć przedstawienia Siebie jako kwalifikowanego trenera. Ta postawa jest oparta na twierdzeniu, że nie trzeba być ekspertem aby mówić jak ekspert. Do prowadzenia szkolenia wystarczy wiedza niezbędna do poprowadzenia sesji. Notatki wyuczone na pamięć zawsze w tym samym miejscu jest ten sam dowcip a wykresy są skopiowane i przedstawiane na pamięć bez zrozumienia. Taki trener unika pytań wykraczających poza materiał, ignoruje je.

F) Profesjonalny trener

Wysoka wiedza, wysokie kompetencje, wysoka troska o grupę

To idealny typ szkoleniowca, ma wiedzę, zna techniki szkoleniowe i wie kiedy i po co je użyć. Ma silną orientację na grupę co daję jej poczucie bezpieczeństwa. Nie ma nic przeciwko małym czy dużym grupom, jest dostępny dla uczestników podczas przerw i nie boi się zadawania mu pytań

Przedstawiona przez Townseda typologia wydaję się być humorystyczna, lecz wielu trenerów pewnie rozpozna u siebie pewne zachowania charakterystyczne dla wymienianych typów.

Sylwester Pietrzyk
Trener biznesu